Profilaktyka HIV/AIDS

  HIV jest skrótem od angielskiego określenia dla wirusa wywołującego brak odporności immunologicznej (Human Immunodeficiency Virus). Nasz organizm wyposażony jest w mechanizm obronny - system immunologiczny, który zwalcza atakujące nas infekcje oraz choroby. HIV powoli osłabia ten system - aż do jego ostatecznego zniszczenia. Wirus może przez wiele lat dokonywać uszkodzeń w systemie immunologicznym, zanim osoba zakażona zacznie chorować. Osoba żyjąca z HIV może mieć dobre samopoczucie i nie wiedzieć nawet o tym, że jest zakażona wirusem. To, że ktoś jest zakażony HIV, nie musi oznaczać, iż ma AIDS ani że wkrótce będzie poważnie chory. AIDS jest skrótem od angielskiego określenia dla nabytego zespołu niedoboru odporności (Acquired Immune Deficiency Syndrome). AIDS nie jest pojedynczą chorobą, lecz zespołem objawów różnych chorób, które w charakterystyczny sposób atakują osoby zakażone HIV. Wiele z tych chorób występuje powszechnie i nie są one specjalnie szkodliwe dla osób z nieuszkodzonym systemem immunologicznym. Niemniej jednak dla kogoś, kto ma poważnie uszkodzony system odpornościowy, niektóre z tych chorób mogą być nawet śmiertelne. Lekarze posługują się listą tak zwanych warunków określających występowanie AIDS. W przypadku, gdy u kogoś zakażonego HIV rozwinie się stan chorobowy określony jako czynnik warunkujący AIDS, zostaje uznany za chorego na AIDS. Do zakażenia HIV dochodzi w wyniku kontaktu człowieka z każdym płynem ustrojowym, w którym znajdują się zainfekowane wirusem komórki (przede wszystkim limfocyty) lub jest obecne zakażone wirusami osocze. Szczególnie niebezpieczny jest kontakt z krwią, bowiem w niej (w tym w płynie przesiękowym w otwartej ranie) jest największe stężenie czynnika zakaźnego. Bardzo duże stężenie wirusa HIV jest również w nasieniu męskim i wydzielinie pochwy. Najczęstszym sposobem przenoszenia się HIV jest każdy rodzaj kontaktów zarówno hetero-, jak i homoseksualnych, w czasie których dochodzi do bezpośredniego zetknięcia się osoby zdrowej z zakażonymi płynami ustrojowymi osoby chorej. Na największe zagrożenie wystawione są osoby decydujące się na stosunki analne, gdyż zwykle towarzyszą im uszkodzenia błon śluzowych (przerwanie ich ciągłości) z powstawaniem drobnych zranień obecnością krwi obfitującej w wirus.

 Kontakty seksualne dopochwowe i oralne stwarzają także istotne ryzyko.

 Zakazić się wirusem HIV można w przypadku przyjmowania narkotyków drogą dożylną - poprzez strzykawki i igły.

 Zakażenie przez powłoki, szczególnie inwazja wirusa przez śluzówki, jest bardziej prawdopodobne, gdy toczy się w nich proces zapalny, jaki znacząco upośledza sprawność barier ochronnych.

 Natomiast zakażenie wirusem poprzez kontakt ze śliną chorego jest w zwykłych codziennych kontaktach międzyludzkich niemożliwe. Nie można jednak uznać za w pełni bezpieczne głębokich pocałunków "usta-usta".

 Należy wyraźnie podkreślić, iż codzienny (nie seksualny) kontakt z chorym na AIDS nie stanowi zagrożenia dla osoby zdrowej. HIV nie zakazimy się poprzez dotykanie drugiej osoby, podawanie ręki, ściskanie lub całowanie w sposób towarzyskiego powitania nowo poznawanej osoby. Łzy drugiej osoby także nie spowodują zakażenia HIV. Nie można zakazić się wirusem poprzez pływanie w tym samym basenie, korzystanie ze wspólnej toalety, dzielenie się jedzeniem, wspólne korzystanie ze sztućców, naczyń, ręczników oraz książek. Z nosicielem wirusa HIV można bez obaw mieszkać w jednym mieszkaniu, domu lub razem pracować. HIV nie przenosi się poprzez kaszel lub kichanie. Nie można zakazić się HIV od psów, kotów lub innych zwierząt. Ukąszenia komarów bądź innych owadów nie rozprzestrzeniają zakażenia HIV. Możliwe natomiast jest zakażenie się HIV poprzez korzystanie ze wspólnej maszynki do golenia lub szczoteczki do zębów ze względu na ryzyko znajdowania się na tam krwi - nawet, jeżeli nie widać jej gołym okiem. W grudniu 2004 roku czasopismo medyczne "Lancet" opublikowało apel 150 naukowców z całego świata, w którym czytamy: "W przypadku ludzi młodych, którzy nie rozpoczęli jeszcze aktywności płciowej, priorytetem powinno być zachęcanie do wstrzemięźliwości lub opóźnienia inicjacji seksualnej i w ten sposób podkreślanie unikania ryzyka jako najlepszego sposobu zapobiegania HIV i innym infekcjom przenoszonym drogą płciową, jak również niechcianym ciążom. Po inicjacji seksualnej powrót do abstynencji lub wzajemna wierność niezarażonych partnerów są najskuteczniejszymi sposobami na uniknięcie zarażenia. (.) W przypadku dorosłych aktywnych seksualnie jako priorytet powinno się traktować zachęcanie do wzajemnej wierności między niezarażonymi partnerami jako najpewniejszego sposobu na zapobieganiu zarażeniu HIV". Trzeba pamiętać też, że wirus HIV nie jest jedynym zagrożeniem przenoszonym przez krew i niektóre płyny ustrojowe. Równie groźny jest np. wirus HCV (żółtaczki typu C) - bardziej odporny na warunki zewnętrzne, jaki potrafi przetrwać poza organizmem człowieka o wiele dłużej. Dlatego korzystając z różnych zabiegów w szpitalach lub gabinetach (w tym podczas pobierania krwi, wizyty u stomatologa, kosmetyczki, itp.) trzeba zwracać uwagę, czy personel: - używa w gabinecie płynów odkażających - zakłada nowe jednorazowe rękawiczki do każdego pacjenta - stosuje jednorazowy albo wysterylizowany pozostały sprzęt Odwaga to rozwaga - nie daj się zakazić!

 Wyróżnia się dwa typy rozprzestrzeniania się HIV. Pierwszy - poprzez kontakty homoseksualne osób młodych i w średnim wieku oraz poprzez kontakt z zakażoną krwią (narkomani, biorcy krwi, personel medyczny). Ten typ rozprzestrzeniania się choroby dotyczy przede wszystkim mężczyzn (80% zarażeń).

 Drugi typ rozprzestrzeniania się HIV ma charakter heteroseksualny. Jest on obserwowany głównie w Afryce i Południowej Azji.

 Materiał opracowano w ramach zadania "Odwaga to rozwaga", które Fundacja Wsparcia Psychospołecznego realizuje dzięki współfinansowaniu ze środków Województwa Łódzkiego. Oferujemy nieodpłatne przeprowadzenie zajęć dla młodzieży ponadgimnazjalnej w zakresie profilaktyki HIV/AIDS.




 

Pomaganie to nie tylko słuchanie...
Owszem, umiejętność słuchania drugiego człowieka jest częścią pomagania.
Natomiast potrzeba jeszcze czegoś więcej - wsparcia człowieka w dokonaniu zmiany.

PORADNICTWO, TERAPIA, MEDIACJE, SZKOLENIA, KOREPETYCJE

Pomoc w problemach

osobistych
małżeńskich
rodzinnych
wychowawczych
szkolnych